อีริค ฟรอมม์ – โลกของเรากำลังพุ่งไปทางไหนกัน?

ได้อ่านแนวคิดของ อีริค ฟรอมม์ จากหนังสือชื่อ แสง ของ นิ้วกลม รู้สึกสะดุดกับแนวคิดของเขา

ฟรอมม์ มองว่า ความเจริญทำให้มนุษย์แยกออกจากธรรมชาติมากขึ้น แรกๆ ก็หันไปหาความเชื่อ เช่นภูตผี ศาสนา เพื่อให้รู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของอะไรบางอย่างที่ใหญ่กว่าตัวเองแทนที่ธรรมชาติที่ตัวเองออกมา พอถึงยุคตื่นรู้ สังคมเริ่มเน้นเรื่องเสรีภาพและปัจเจกนิยม ก็ออกจากศาสนา แต่เสรีภาพและปัจเจกนิยม ไม่ทำให้เรารู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของอะไรบางอย่างที่ยิ่งใหญ่กว่าตนเอง เลยทำให้เรารู้สึกแปลกแยกและโดดเดี่ยวมากขึ้น

วิธีแก้ไขความรู้สึกแปลกแยกโดดเดี่ยวนี้ มีสองแนวทาง ทางแรกคือการเคารพในความแตกต่างกันของปัจเจก ทำให้ทุกคนพัฒนาความถนัดของตัวเองให้เต็มที่ แล้วหากลไกที่ทำให้ทุกคนเอาสิ่งที่ตัวเองมีกลับมาช่วยสังคม เพื่อให้เรารู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของสังคมได้ด้วย กับอีกวิธีหนึ่งคือ การละทิ้งลัทธิปัจเจกนิยม หันกลับไปสู่ ความเป็นหมู่คณะเช่นเดิม เคร่งศาสนา คลั่งชาตินิยม ทำตัวให้เหมือนๆ กัน กำจัดคนที่ทำตัวแปลกแยก เพื่อให้มีที่ยึดเหนี่ยวอีกครั้ง

เรื่องนี้ช่างเหมือนกับสิ่งที่กำลังครุ่นคิดอยู่ในช่วงนี้ ผมว่าวิธีการแรกกำลังสั่นคลอน ในขณะที่วิธีการหลังกำลังเข้ามาแทนที่ เพราะที่สุดแล้ว คนเรายังมีสัญชาตญาณระแวงและหวาดกลัวความแตกต่างอยู่ ทำให้โมเดลแรก ไปไม่ถึงดวงดาว คนจำนวนมากโดยเฉพาะคนที่มีบุคลิกแบบอนุรักษ์นิยม (ซึ่งมีมากถึง 40%) จึงกำลังพาโลกหันไปสู่วิธีที่สอง ไอ้การทำให้ทุกคนคิดเหมือนกัน เพื่อให้เกิดความปรองดอง มันหมายถึงการต้องบังคับให้คนเป็นจำนวนมากเปลี่ยนความคิด ซึ่งถ้าทำไม่ได้ด้วยการล้างสมอง ก็ต้องใช้กำลัง ไม่รู้ว่าจะนำโลกของเราไปสู่อะไรในอนาคต คิดแล้วน่าหดหู่

แล้วข้าพเจ้าจะรอดจากการถูกไล่ล่าครั้งนี้ไปได้อย่างไร?

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*