แอมป์คลาส AB


ครั้งก่อนได้ลองต่อแอมป์ที่ใช้ทรานซิสเตอร์แค่ตัวเดียว แอมป์แบบนั้นถือว่าเป็นแอมป์คลาส A ซึ่งความเพี้ยนต่ำ แต่มีข้อเสียที่กินไฟมาก เพราะไฟกระแสตรงไหลผ่านทรานซิสเตอร์อยู่ตลอดเวลา แม้ไม่มีอินพุตเข้า ความร้อนสูง ประสิทธิภาพต่ำ ส่วนมากต้องเป็นแอมป์ตัวเล็กๆ เช่น พรีแอมป์ ไม่งั้นกินไฟแย่

ก็เลยมีคนออกแบบแอมป์คลาส B ขึ้นมา โดยใช้ทรานซิสเตอร์สองตัว ผลัดกันขยายสัญญาณครึ่งบวกและลบ โดยจะติดขึ้นมาเมื่อมีสัญญาณเข้ามาเท่านั้น สังเกตว่าต้องใช้ทรานซิสเตอร์ที่เหมือนกันสองตัว แต่ตัวหนึ่งเป็น PNP อีกตัวเป็น NPN

แต่คลาส B ก็ยังมีข้อเสียคือสัญญาณส่วนหนึ่งจะหายไป (คลิป) บริเวณใกล้ 0V เนื่องจากทรานซิสเตอร์ทั้งสองตัวจะติดเมื่อมีไฟเกิน 0.7V เท่านั้น ทำให้เกิดความเพี้ยนในช่วงเปลี่ยนทรานซิสเตอร์ (Crossover distortion แบบหนึ่ง) จึงมีการปรับปรุงใหม่โดยเติมไดโอดเข้าไปอีกสองตัวเพื่อแก้ปัญหานี้ เรียกชื่อใหม่ว่าคลาส AB

ผมลองต่อวงจรตามภาพนี้ซึ่งหามาจากหนังสือชื่อวงจรอิเล็กทรอนิกส์ ของ ฉัตรธิวัฒน์ ธรรมานุยุต ปรากฎว่า สามารถทำงานเปล่งเสียงได้ทันที ไม่ต้องแก้ไขอะไรเลย

คลาส AB เป็นแอมป์ที่ค่อนข้างแพร่หลาย เพราะแม้จะเพี้ยนบ้าง แต่ประสิทธิภาพสูง และมีคนปรับปรุงวงจรให้เลอเลิศไปกว่าเดิมอีกเยอะ เช่น มีวงจรเพิ่มเสถียรภาพของสัญญาณก่อนเข้ามาขยาย มีวงจรรักษาระดับแรงดันของ VCC ด้วย แต่ว่าค่อนข้างจะซับซ้อนมาก ไม่ขอพูดถึงนะครับ แนะนำว่าไปเอาวงจรที่เขาออกแบบแล้วมาเล่นกันได้เลย หรืออาจจะใช้ audio IC สำเร็จรูปก็มี

แอมป์ที่เป็นที่นิยมยังมีอีกแบบคือคลาส D เป็นแอมป์ดิจิตอล แต่บังเอิญผมเป็นสายอนาล็อกนะครับ อิอิ


Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*