วงจรควบคุมแรงดัน – ไดโอด

สำหรับตอนนี้ จะขอแนะนำให้รู้จักกับอุปกรณ์ที่เรียกว่า ไดโอด ก่อนนะครับ (พวกตัวต้านทาน หรือถ่านไฟฉาย อะไรพวกนี้ขออนุญาตข้ามไปเลย ทุกคนน่าจะรู้จักกันอยู่แล้ว)

ไดโอด คือ อุปกรณ์ที่ยอมให้กระแสไฟฟ้าไหลผ่านได้แค่ทางเดียวเท่านั้น ถ้ากระแสไฟฟ้าไหลมาจากอีกทางหนึ่ง มันจะไม่ยอมให้กระแสไฟฟ้าผ่าน

หรือถ้าจะมองอีกแบบหนึ่ง ไดโอด ก็เหมือนตัวต้านทาน ที่มีความต้านทานสองทิศทางที่ไม่เท่ากัน ถ้ากระแสไฟฟ้าไหลผ่านทางหนึ่ง กระแสไฟฟ้าจะไหลได้มาก (ความต้านทานต่ำ) แต่ถ้าไหลในทิศทางตรงกันข้ามจะไหลแทบไม่ได้เลย (ความต้านทานสูงมากๆ)

img_1650

screen-shot-2559-10-25-at-10-10-01-am

ไดโอดทั่วไปทำจาก ซิลิคอน เรียกว่า ซิลิคอนไดโอด (D3) สัญลักษณ์ของไดโอดจะเป็นรูปคล้ายลูกศร ซึ่งลูกศรจะชี้ไปยังทิศทางที่ไดโอดยอมให้มีกระแสไฟฟ้าผ่านตัวมันได้นั่นเอง นอกจากซิลิคอนไดโอดแล้ว ยังมีไดโอดอีกสองชนิด ที่น่าจะรู้จักชื่อเอาไว้อีกคือ Schottky Diode (D2) และ Zener Diode (D1)

เวลาเราต่อซิลิคอนไดโอดให้อยู่ในทิศทางที่กระแสไหลผ่านได้นั้น แรงดันที่ตกคร่อมไดโอดขณะที่กระแสไฟฟ้าไหลผ่านจะมีค่าประมาณ 0.7 V เสมอ (ไม่ว่ากระแสจะไหลผ่านมากน้อยแค่ไหน)

ส่วนเวลาที่เราต่อซิลิคอนไดโอดให้อยู่ในทิศทางที่กระแสไหลผ่านไม่ได้ แรงดันไฟฟ้าที่ตกคร่อมจะต้องไม่สูงเกินค่าๆ หนึ่ง มิฉะนั้นแล้ว ไดโอดจะทนไม่ได้และกระแสจะไหลผ่านได้ในที่สุด แรงดันไฟฟ้าค่านี้จะแตกต่างกันไปในไดโอดแต่ละรุ่น ซึ่งเราไม่ควรปล่อยให้แรงดันตกคร่อมสูงเกินค่านี้ เพราะไดโอดจะร้อนจนไหม้ได้ ยกเว้นจะใช้ Zener Diode ซึ่งออกแบบมาให้ทนกระแสได้แม้ว่าแรงดันที่ตกคร่อมจะสูงเกินค่านี้ไปแล้วก็ตาม

ประโยชน์ของไดโอดที่พบมากคือใช้สร้างวงจรเรียงกระแสในวงจรไฟฟ้ากระแสสลับ คือบังคับให้ไฟฟ้ากระแสสลับกลายเป็นไฟฟ้ากระแสตรง เพราะยอมให้กระแสไหลผ่านทางหนึ่ง แต่ไม่ยอมให้ไหลผ่านอีกทางหนึ่งได้

 

สุดท้ายนี้ อยากบอกว่า หลอดไฟ LED ที่จริงแล้วก็เป็นไดโอดชนิดหนึ่ง แต่เป็นไดโอดที่ปล่อยแสงได้ด้วยเมื่อกระแสไฟฟ้าไหลผ่านตัวมัน จะสังเกตว่าหลอดไฟ LED จะมีขั้วเสมอ ถ้าต่อกลับขั้ว หลอดจะไม่สว่าง เพราะว่ามันเป็นไดโอดชนิดหนึ่งนั่นเอง

 

 

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*